Ik heb het ooit anders geleerd. Het is onmogelijk om de dt-regel en de uitzonderingen op de vervoegingen in 1 artikel uit te leggen. Maar wat vaak werkt, is het werkwoord "werken". Ben je niet zeker van een t, d of dt achteraan de persoonsvorm? Vervang het werkwoord door dezelfde vorm van werken.
Een voorbeeld. "Wordt je vader 68 jaar dit weekend?" Vervang "Wordt" door "Werkt": je hoort duidelijk een "t". De persoonsvorm krijg je door de stam te nemen (de stam is de volledige vorm van het werkwoord (de infinitief) zoals we die uitspreken, zonder de uitgang -(e)n). "Duid je de juiste vorm aan?" wordt hier "Werk je de juiste ..."? Dus geen "t" na de "d". Je zin klinkt soms koeterwaals, maar het klopt wel zo!
Bij de voltooide deelwoorden (gehaald, gefaald, gewerkt, ...) is het vrij simpel. Een voltooid deelwoord wordt altijd met "-d" achteraan geschreven, behalve wanneer de medeklinker net ervoor deel uitmaakt van het ezelsbruggetje't fokschaap of 't kofschip. Alle medeklinkers in dit letterwoord vragen in het voltooid deelwoord een "t". Zo is het: "ik ben verhuisd", want de infinitief is verhuiZen. "Z" is geen onderdeel van 't kofschip, dus je schrijft -d aan het einde van het voltooid deelwoord. "Ja maar, en IK BEN VERLIEFD dan?", hoor ik je denken. Nou, verliefd is hier geen werkwoord, maar een bijwoord. Nog voorbeelden: gepocht (pochen) - gekletst (kletsen).
Heb jij hulp nodig bij de vervoeging van werkwoorden? Test je kennis van de dt-regel met deze quiz van de VRT! Of laat je tekst gewoon door EmMaLingua reviseren.